www.javanenvansuriname.info

HOME SECONDHOME NIEUWS BASA JAWA BAHASA INDONESIA MULTIMEDIA WEBMASTER SITEMAP
 

CULTUUR

panglipur = troost

KALENDER...
DE JAVAANSE TIJDREKENING

Cultuur Hoofdpagina
Huisvlijt Javaanse gebruiksvoorwerpen
Huwelijk Ceremonies en gebruiken
Huwelijk Ceremonies en betekenissen
Huwelijk Nebus kembar mayang
Kalender De Javaanse tijdrekening
KejawŤn Traditionele geloofsovertuiging
Kunst Moderne Kunst
Mysticisme Het innerlijke geloof
Slametan Levenscyclus en hoogtijdagen
Feest Vereende krachten en saamhorigheid
Eten en drinken
Klederdracht

Externe website in het Indonesisch (bahasa Indonesia)

 

 

 

 

Twee soorten weken en de bijbehorende dagen
 
 

Al 3000 jaar voor Christus kenden de Javanen op Java (IndonesiŽ) de natte rijstcultuur. Ook hadden zij de kennis over visserij, astronomie, weverij, batik, gamelan en wayang. Vůůr de komst van het HindoeÔsme en andere religiŽn hadden de Javanen al hun eigen cultuur en levensbeschouwing. Veel van de oude rituelen komt men vaak tegen in sommige traditionele ceremoniŽn. Naast alle andere wereld religies, zoals het Boedhisme. HindoeÔsme, Islam en het Christendom is er ook de lokale levensbeschouwing die bekend staat onder KejawŤn of Kebatinan. De KejawŤn heeft ook een eigen tijdrekening. Op 8 maart 2003 is het nieuwjaarsdag van het jaar 6428 volgens de tijdrekening van de KejawŤn.

 

 

 

 

 

De Javaanse kalender verschilt niet van alle andere kalenders. Het gaat om de aanduiding van jaren, maanden, data, dagen of een bepaalde tijdsperiode. De Javaanse kalender kent naast de zevendaagse werkweek ook de vijfdaagse marktweek.

Zevendaagse werkweek

De dagen van de zevendaagse werkweek zijn:
1 Minggu (zondag) symboliseert stilstand (meneng)
2 SenŤn (maandag) symboliseert vooruitgang (maju)
3 Selasa (dinsdag) symboliseert achteruitgang (mundur)
4 Rebo (woensdag) symboliseert naar links (mangiwa)
5 Kemis (donderdag) symboliseert naar rechts (manengen)
6 Jumuwah (vrijdag) symboliseert naar boven (munggah)
7 Setu (zaterdag) symboliseert naar beneden (temurun)
De namen van de dagen van de week hebben te maken met de bewegingen van de maan ten opzichte van de aarde: de solah.

Vijfdaagse marktweek

De dagen van de Javaanse vijfdaagse marktweek (de Pasaran) zijn:
1. Kliwon of Asih symboliseert opstaan (jumeneng)
2. Legi of Manis symbolyseert terugtrekken (mungkur)
3. Paing of Pait symboliseert staan tegenover een persoon (madep)
4. Pon of Petak symboliseert slapen (sarť)
5. Wagť of Cemeng symloseert zitten (lenggah)
De dagen van de Pasaran zijn de posities van de maan: de patrap. Bijvoorbeeld: eerste kwartier, halve maan.

Beide systemen - de zevendaagse werkweek en de vijfdaagse marktweek - worden gecombineerd gebruikt. Bijvoorbeeld om een geboortedag aan te duiden: Rebo Legi.

De maanden
De namen van de maanden (in het Arabaisch) van de Javaanse kalender zijn:
01 Sura
02 Sapar
03 Mulud
04 Bakda Mulud
05 Jumadil Awal
06 Jumadil Akhir
07 Rejeb
08 Ruwah
09 Pasa
10 Sawal
11 Sela
12 Besar
. 

De Javaanse kalender geeft de cyclus aan van het mens zijn, het leven door Gusti geschapen, de Schepper van het Universum, God de Almachtige.

De jaren
De Javaanse kalender kent een cyclus van 8 jaren, de zogenaamde windu. De namen van deze jaren zijn in het Arabisch:
1. Alip betekent in het Javaanse ada-ada (beginne)
2. Ehe betekent in het Javaans tumandang (maken, doen)
3. Jemawal betekent in het Javaans gawť (werken)
4. Je betekent in het Javaans lelakon (proces)
5. Dal betekent in het Javaans urip (leven)
6. Be betekent in het Javaans bola-bali (steeds terugkerend)
7. Wawu betekent in het Javaans marang (aan, gericht aan)
8. Jimakir betekent in het Javaans suwung (leeg)

De Javaanse woorden vormen samen een zin: Ada-ada tumandang gawť lelakon urip bola-bali marang suwung. Dit betekent: Het begint met het scheppen van levensactiviteiten om dan weer terug te keren in een leegte.

De datum
De data duiden op de gedaantes van de maan en symboliseert het leven van de mens in de wereld.

De eerste van een Javaanse maand ziet er de maan uit als een dun lijntje. Het is als een pasgeboren kind, en groeit elke nacht. Het wordt goter en helderder.
De veertiende van de Javaanse maand wordt Purnama Sidhi genoemd. Het is volle maan en symboliseert de volwassenheid. Hij of zij is getrouwd.
De vijftiende van de Javaanse maand heet Purnama. Het is dan volle maan, maar er wordt al zichtbaar dat de vorm kleiner gaat worden en de maan wat minder helder schijnt.
De twintigste van de Javaanse maand heet Panglong. Hier begint de mens het geheugen te verliezen.
De vijfentwintigste van de Javaanse maand heet Sumurup. De mens moet met zorg worden behandeld zoals men dat met een baby doet.
De zesentwintigste van de Javaanse maand heet Manjing. Het leven van de mens keert terug naar waar het is begonnen. Dit heet Rijal.
De rest van de dagen symboliseert de periode wanneer de Rijal opnieuw geboren gaat worden, wanneer een nieuw leven begint in de wereld
.

Cakra Manggilingan

Het algehele proces van steeds herboren worden heet Cakra Manggilingan. Cakra betekent wiel en nggiling betekent rollen. Het wordt ook Heru Cakra genoemd.

 
DIASPORA  SURINAME  IMMIGRATIE  TAAL  CULTUUR  THEATER  MUZIEK  LITERATUUR  ARCHIEF
HOME  SECONDHOME  NIEUWS   BASA JAWA   BAHASA INDONESIA   MULTIMEIDA  WEBMASTER   SITEMAP