www.javanenvansuriname.info

HOME SECONDHOME NIEUWS BASA JAWA BAHASA INDONESIA MULTIMEDIA WEBMASTER SITEMAP
 

 

BanyuMili Is Mijn Verhaal...
Een eerbetoon aan de Javaanse contractarbeiders in Suriname

lanyah = bedreven, ervaren

 

  INLEIDING
SURINAAMS JAVAANS EN
JAVAANS VAN JAVA

INLEIDING
Talen van de wereld
Internationale Dag Moedertalen
Moedertalen in Suriname
Surinaams Javaans en Javaans van Java

SURINAAMS JAVAANS
Migranten namen hun taal mee
Zinnen voor dagelijks gebruik

JAVAANS VAN JAVA
Klanksysteem en schrijfwijze
Enkele grammaticale regels
Taalsoorten en krama inggil woorden
Zinnen in ngoko
Zinnen in madya en krama
Teksten uit de Javaanse literatuur
Lijst van krama inggil woorden
Woordenlijst Javaans-Nederlands
Woordenlijst Nederlands-Javaans

WEBMASTER EN JAVAANSE TAAL
Javaans op de Nederlandse radio
Webmaster blogt in het Javaans
Andere teksten van de webmaster

Get†the†Adobe†Flash†Player†to†see†this†video.

MUZIEK | Luister naar Marlene Maridjan in het Surinaams Javaans met 'Suriname'

 

 

 

 

Verschillen Surinaams Javaans en Javaans van Java, IndonesiŽ

 

In het dagelijkse Javaans van Java en het dagelijkse Surinaams Javaans zijn er in principe geen verschillen. Het Surinaams Javaans hebben onze voorouders immers vanuit Java naar Suriname meegebracht. Echter, een taal die dagelijks wordt gebruikt door een groep sprekers is levend. En levende talen in een ander gebied dan het oorspronkelijke maakt een eigen ontwikkeling door. Er komen bijvoorbeeld leenwoorden uit de omringende talen. En aangezien in Suriname meer dan 20 moedertalen wordt gesproken ishet niet onwaarschijnlijk dat er 'vreemde' woorden (woorden uit andere talen) in het Javaans (van Suriname) terechtkomen.

 

 

 

Javaans van Java
BanyuMili geeft in deze site een korte impressie van het  Modern Javaans van IndonesiŽ, dat geldt als het hedendaagse 'Algemeen Beschaafd Javaans'. De Javaanse taal in IndonesiŽ kunnen we onderscheiden in het Oudjavaans, het Middenjavaans en het Nieuwjavaans.
Oudjavaans:overgeleverd via inscripties vanaf het begin van de 9e eeuw.
Middenjavaans: gesproken in 15e en 16e eeuw in de tot de Islam bekeerde havensteden en handelscentra langs de noordkust van Midden en Oost Java.
Nieuwjavaans of Modernjavaans: het Javaans van de dag van vandaag heeft zich in de 17e eeuw ontwikkeld. De taal die thans - in het heden - wordt gesproken. Het wordt daarom ook wel het hedendaags Javaans genoemd.

Surinaams Javaans
Met de migratie van onze voorouders is het Javaans in Suriname terechtgekomen. Echter, de migranten kwamen uit verschillende delen van Java die hun eigen dialectische varianten kennen. In de beginjaren van de aanwezigheid van de Javanen in Suriname heeft een mengeling plaatsgevonden van die verschillende lokale dialecten uit Java. Later, toen de Javanen in contact kwamen met andere bevolkingsgroepen, namen ze enkele veel gebruikte woorden over, zoals het woord gwenti en moro uit het Sranan tongo (het Surinaams) en bijvoorbeeld jaji (van jahaji, dit betekent 'scheepsgenoot') uit het Sarnami, de Surinaamse variant van het Hindi van India. In de taalkunde noemt men zulke woorden leenwoorden. Het Javaans in Suriname stond en staat voortdurend onder invloed van de omringende talen. Ook het Nederlands in Nederland en het Surinaams Nederlands in Suriname zijn leveranciers van leenwoorden. Zo ongeveer is de ontwikkeling van het Javaans in Suriname, dat thans het Surinaams Javaans - basa Jawa Srinamah - wordt genoemd.

Surinaams Javaans in Nederland
In Nederland wonen er ongeveer 30.000 Javanen uit Suriname. Zij hanteren voor bepaalde begrippen, waarvan er geen Javaanse woorden direct voorhanden zijn, Nederlandse woorden. Zo zijn de woorden van de jaargetijden - lente, zomer, herfst en winter - in ons woordenschat hier in Nederland ingeslopen en aangepast aan de Javaanse grammaticaregels. Een zin als Winterť taun iki jan adhem banget, ya? (Dit jaar is de winter wel erg koud,hť?) wordt als normaal beschouwd. Winter is in het Javaans mangsa bedhidhing.

De ene taal beÔnvloedt de andere taal. Elke taal, die door een bepaalde gemeenschap wordt gesproken, is een taal die leeft en staat voortdurend onder druk van andere talen die in de nabijheid worden gesproken. Zo zitten er in het Nederlands veel Engelse woorden, zoals 'computer'. Vervolgens is het Engelse woord 'computer' via het Nederlands of rechtstreeks in het Javaans terechtgekomen. Bijvoorbeeld in de volgende zin: Aku wingi tuku computer (Gisteren heb ik een computer gekocht).

Nog meer verschillen tussen het Javaans van Java en het Surinaams Javaans

1. Het klanksysteem en de schrijfwijze. De klank tj als in het Nederlandse woord 'tjokvol' wordt in het Surinaams Javaans met een ty geschreven en in het Modern Javaans van Java met een c. Bijvoorbeeld tyampur in het Surinaams Javaans en in het Modern Javaans van Java is het campur (vermengd).

2. De verschillende taalsoorten. Het Surinaams Javaans kent drie taalsoorten: ngoko (het informeel Javaans, vaak zegt men dat ook 'gewoon Javaans'), basa (het formeel Javaans, wat men 'beleefd Javaans' noemt en basa mlipis (het zeer formeel Javaans, men zegt ook wel 'diep Javaans').

Het Modern Javaans van IndonesiŽ dat vooral op Java wordt gesproken kent in grote lijnen ook drie taalsoorten: ngoko, madya en krama. Ngoko en madya zijn de taalsoorten die men in de eigen omgeving spreekt en krama is de zeer beleefde taal. Daarnaast is er ook nog een lijst met krama inggil woorden. Deze woorden van eerbetoon - de zogenaamde tembung urmat - moet (het is dus verplicht) men altijd gebruiken in de drie taalsoorten, wanneer er voor bepaalde begrippen krama inggil woorden beschikbaar zijn. Dus als men ngoko, madya of krama spreekt, moet men in alle voorkomende gevallen, wanneer dit wordt verlangd, krama inggil woorden gebruiken. Maar let wel: krama inggil woorden mag men nooit voor zichzelf gebruiken, maar altijd ten behoeve van een ander.
Zie uitgebreide uitleg in... Taalsoorten en krama inggil woorden

 

Rubriek Taal geen online cursus Javaans...
Het dient slechts als eerste kennismaking met de Javaanse taal. Maar wel een uitvoerige, eigentijdse en verantwoorde manier van kennismaken. Javaanse taal... De taal met ongeveer honderd miljoen sprekers in IndonesiŽ (voornamelijk op Java), Suriname en Nieuw-CaledoniŽ. En daarmee op tien na de meest gesproken taal in de wereld. Een bijzonderheid is de uitgebreide informatie over het Surinaams Javaans dat een eigen ontwikkeling is in Suriname. Het is de taal die de Javaanse contractarbeiders vanuit Java, IndonesiŽ, als hun persoonlijke bagage meenamen naar Suriname. Het is nu ťťn van de meer dan twintig moedertalen in Suriname
Lees meer...

Veel voorbeeldzinnen zijn door de webmaster met de nodige zorgvuldigheid zelf bedacht of afkomstig uit Javanese Grammar for students van Stuart Robson (niet afgebeeld) van Monash University, Australia en de leer- en woordenboeken die hieronder staan afgebeeld.

Prof. Dr. Ben Arps, Dr. Willem van der Molen en en Drs. Ignatius Soepriyanto en Reinier Kromopawiro hebben het inleidende gedeeelte van het Surinaams Javaans-Nederlands woordenboek van Hein Vruggink en Johan Sarmo van nuttig commentaar voorzien. De webmaster kent de samenstellers van dit bijzondere woordenboek persoonlijk. Ook Rob van Albada kent hij persoonlijk, de samensteller van de laatste editie van het Javaans-Nederlands woordenboek van de oorspronkelijke versie van Th, Pigeaud.

De webmaster van BanyuMili is opgegroeid met het informele (ngoko) en het formele (basa) Javaans dat in Suriname wordt gesproken. Sinds 1991 houdt hij zich vrijwel dagelijks bezig (ook academisch) met de Javaanse taal van Java. Hij heeft colleges Javaanse taal en letterkunde gevolgd bij Prof. Ras, Prof. Arps,
Dr. Van der Molen, Dr. Van den Veerdonk en Drs. Soepriyanto van de Universiteit Leiden.

Inleding tot het Modern Javaans
J.J. Ras

Hedendaags Javaans
Ben Arps en anderen

Javaans-Nederlands woordenboek
Rob van Albada en Th. Pigeaud

Surinaams Javaans-Nederlands wwordenboek
Hein Vruggink en Johan Sarmo

 

 
DIASPORA  SURINAME  IMMIGRATIE  TAAL  CULTUUR  THEATER  MUZIEK  LITERATUUR  ARCHIEF
HOME  SECONDHOME  NIEUWS   BASA JAWA   BAHASA INDONESIA   MULTIMEIDA  WEBMASTER   SITEMAP