www.javanenvansuriname.info

HOME SECONDHOME NIEUWS BASA JAWA BAHASA INDONESIA MULTIMEDIA WEBMASTER SITEMAP
 

 

BanyuMili Is Mijn Verhaal...
Een eerbetoon aan de Javaanse contractarbeiders in Suriname

nambani = behandelen, genezen

 

  JARAN KÉPANG...
RITUELE PAARDENDANS

Theater Hoofdpagina
Dans Taal der bewegingen
Jaran képang Rituele dans
Ludrug Volkstoneel met zang, dans en humor
Tayub Danspartij met dansvrouwen
Wayang Het Javaanse schimmenspel
Wayang Wayangvormen en repertoire
Wayang Opstelling poppen bij voorstelling
Wayang Wayangvoorstelling en Semar
Wayang Gebruikte termen bij wayangspel

 

 

Get the Adobe Flash Player to see this video.

 

 

 

 

Monotoon en opzwepend, een suspense-achtig atmosfeer
 
 

Op Bakkie was er regelmatig jaran képang opvoeringen. Het werd gehouden op het schoolerf van de enige lagere school daar. Je mocht niets aantrekken wat rood was. Anders kwamen er steevast problemen, want de berijders van de jaran raakten in trance en kwamen af op alles wat maar rood van kleur was. De gamelan (kleine set) zorgde voor de muzikale begeleiding. Monotoon en opzwepend, een suspense-achtig atmosfeer werd er daardoor gecreëerd.


Jaran képang door Javaanse Surinamers. 

Geen rode kleren aan, want anders...
'Jaran' betekent paard en 'képang' is een vrij dun, oprolbaar bamboe vlechtwerk. Jaran képang als cultuur uiting is een rituele dans uitgevoerd op beschilderde, gevlochten bambupaarden. In Suriname worden de paarden ook van warimbo gemaakt. De paarden worden beschilderd, de kleuren geven de geest aan die in de danser komt, wanneer deze in trance is geraakt. De hoofdkleuren zijn zwart, roodbruin en wit. Zo'n jaran képang groep heeft ook een leider. Zijn paard, dat de opvoering leidt, krijgt de kleuren van een appelschimmel: wit met zwarte vlekken. De paarden hebben ook namen. De zwarte paarden heten mendhung (regenwolk) of kombang (bruinzwarte hommel). De roodbruine paarden heten mawar (roos) of méga (witte wolk). De witte paarden heten melati (jasmijn) of kanthil (lijkbaar, slaapbank). De paarden worden versierd. Men legt eerst een roodwitte doek op de ruggen van de paarden. Hieraan worden andere versieringen vastgezet. In veel Javaanse rituele worden de kleuren wit en rood gebruikt. Het is de kleurencombinatie witrood die vol van betekenis is. Rood is de kleur van het aardse leven en is tevens de kleur voor het vrouwelijke. Wit symboliseert de geestelijke wereld, maar is ook de kleur van het mannelijke. 

Nederland
In Nederland worden ook jaran képang opvoeringen gegeven. Wanneer de autochtone Nederlanders daar ook als toeschouwers aanwezig zijn, is de verbazing alom. De berijders van de paarden raken in trance en eten zij levende kippen of andere rauwe dingen, die wij als normale mensen niet zouden lusten. Je mag de berijders in trance niet aanspreken, treiteren of anderszins uitdagen. En natuurlijk niet met je rode kleren aan in de buurt vertoeven, want anders...

Jathilan
Jathilan is oorspronkelijk een jongensdansvertoning met dezelfde soort stokpaarden als bij jaran képang. De begeleiding wordt ook verzorgd door een gamelangroep met een kleine bezetting: saron, kendhang en een kleine gongset. De duur is afhankelijk van de belangstelling van het publiek. Ga naar gamelan voor meer informatie over deze zowat mystieke Javaanse muziek.

 
DIASPORA  SURINAME  IMMIGRATIE  TAAL  CULTUUR  THEATER  MUZIEK  LITERATUUR  ARCHIEF
HOME  SECONDHOME  NIEUWS   BASA JAWA   BAHASA INDONESIA   MULTIMEIDA  WEBMASTER   SITEMAP