www.javanenvansuriname.info

HOME SECONDHOME NIEUWS BASA JAWA BAHASA INDONESIA MULTIMEDIA WEBMASTER SITEMAP
 

 

BanyuMili Is Mijn Verhaal...
Een eerbetoon aan de Javaanse contractarbeiders in Suriname

tengen = rechts

 

 HOME
SECONDHOME
WEBMASTER
BASA JAWA
BAHASA INDONESIA
MULTIMEDIA
LIVESTREAM
GUESTBOOK
SITEMAP
WEBMASTER
INTERNAAT TAMAN PUTRA

WEBMASTER
De webmaster... Leer hem kennen
Javaanse jongen uit Bakkie
Inburgering in Nederland
Mijn geboortedorp Bakkie
Wayang en Semar op Bakkie
Internaat Taman Putra
Interview Rotterdams Dagblad
Muzikale herinneringen
Sana Budaya Paramaribo
Javaanse taal op de radio
Overdenkingen en mijmeringen
Terug naar Bakkie
Tijdlijn

 

 

 

 

Iedere zondag verheugden wij ons intens op de majestueuze Prinsessen Parade
 

Dit is de nieuwe wereld na mijn vertrek uit Bakkie. Op deze pagina tracht ik in enkele korte verhaaltjes te vertellen over mijn ervaringen en belevenissen tijdens mijn vierjarige verblijf in het katholieke jongensinternaat Taman Putro. Dat was  van oktober 1962 tot en met juli 1966.
Nu ik kennis heb van de schrijfwijze van de Javaanse taal schrijf ik de naam Taman Putro als Taman Putra

 

 

Taman Putra, wat betekent dat?

"Taman Putra, wat betekent dat?" vroeg ik op een dag aan één van de toezichthoudende fraters. "De tuin der prinsen", was zijn trotse antwoord. Op dat moment werd ik onmiddellijk tot de adelstand verheven. In mijn dromen dan, hè. En dit had ik nooit durven dromen: Prins Reinier. Al na een paar dagen in de grote stad en dan zo'n titel. Paramaribo betekent de bloemenstad. Dat had ik al op de openbare lagere school van Bakkie geleerd. Wat idyllisch, een prinsentuin in een bloemenstad.
Na mijn toelatingsexamen voor de mulo moest ik naar het internaat. Naar 'Taman Putra'. Daar had pater Spekman voor gezorgd. Samen met mijn vader. Die meneer in het zwart was al eerder bij ons op bezoek geweest. Op Bakkie. Zo zag ik pater Spekman toen: de meneer in het zwart. Mijn moeder moest er vaak om mijn grapje lachen. Maar was dat wel een grapje?

Grapje of geen grapje. Het dromen hield maar niet op. Als er ergens in Paramaribo 'De Tuin der Prinsen' bestaat, moet er ergens ook een 'De Tuin der Prinsessen' bestaan. Maar 'Taman Putri' bestond niet. Nergens te bekennen in Paramaribo. Maria Goretti, was dat misschien 'Taman Putri'? 'De Tuin der Prinsessen'? Wonen daar dan beeldschone prinsessen? Een paar maanden later begonnen de eerste pogingen. De zware beklimming van de 'Chinese muur' van Maria Goretti. Wat je allemaal niet moest doen. Voor een beetje glimp van een beeldschone prinses. De 'prinsen' moesten, echter, nog veel meer presteren.

En natuurlijk gingen de meeste 'prinsen' naar de Sint Paulusschool. Naast de indrukwekkende kathedraal. Een geweldig gebouw om erin te vertoeven. Elke zondag al biddend en zingend. Met de handen gevouwen omhoog kijkend. Luisterend naar een galmende preek. Het regime was zeer streng op die jongens en 'prinsen' school. Frater Quibertus zwaaide daar de scepter. Hij was groot en keek behoorlijk streng. Een strenge scepter. Achteraf gezien was dat mooi meegenomen. Streng, maar toch rechtvaardig. Na vier succesvolle jaren stapte ik juichend een andere wereld binnen. Ik vraag mij nog steeds af hoeveel werelden een individu in een aardse levensperiode heeft. Elk kind van Bakkie heeft in ieder geval op zijn minst kennis gemaakt met één wereld. 'Wij en de wereld', ons leesboekje op de lagere school.

Een avondje stout geweest

"Is dat nou een spook? Nee, joh, dat is angkrèk" zeiden wij tegen elkaar. Al ver voor wij de Prinsessestraat inliepen, bereidden wij ons voor hoe wij ons moesten verontschuldigen. 'Angkrèk' had die avond dienst. Wij noemden die frater zo, omdat hij lang en mager was. Zijn echte naam weet ik niet meer. 'Angkrèk' is Javaans voor orchidee. Wel een mooie naam voor een frater. Maar dat wist ik toen niet. De mooie betekenis van 'angkrèk'.
Met hem had ik vaak ellenlange gesprekken. Op een dag vroeg hij mij of ik naar het seminarie wilde. Die vraag kwam ook niet onverwachts. Ik deed veel voor de kerk en ik was bijzonder braaf. Ik heb meteen 'nee' gezegd. In mijn hoofd zwermden op dat moment alleen maar de mooie prinsessen van Maria Goretti. "Wat dan als ik straks in het seminarie zit?" Dacht ik. Dag mooie prinsessen, dag Maria Goretti. Kijken, kijken maar aankomen niet zeker. Ik zie mij al lopen in die lange witte jurk. Hoe zou ik dan heten? Als frater. Frater Reinier of frater Reinierus Alfonsus? Frater Nietus dus...

Maar wat wellus was... die avond van 'een avondje stout geweest' had ik angkrèk weer teleurgesteld. Hij had dat van mij niet verwacht. Het was een mooie avond en een mooie wedstrijd. Sint Paulusschool heeft weer gewonnen. Omdat ik fan was van de basketbal jongens van de Sint Paulusschool zou en moest ik naar die belangrijke wedstrijd gaan. Ik zelf speelde ook basketbal. Het was warm die avond. En een neef van mij die ook op Taman Putra zat, besloot samen met mij - ondanks het verbod - toch naar de wedstrijd te gaan. Dus stiekem. Hoe wij het deden weet ik niet meer. Wat ik nog weet is dat de zweetdruppels zo langs mijn wangen rolden. Met of zonder rollende zweetdruppels is het ons gelukt om onopgemerkt 'De Tuin der Prinsen' te verlaten. Vlak voordat het studie uur begon. Wat wij ook wisten is dat wij bij thuiskomst straf zouden krijgen. Maar dat deerde ons dus niet. En gingen wij...

En kwamen wij terug... Wij naderden de poort van 'De Tuin der Prinsen'. Onze schreden werden steeds langzamer en zwaarder. Onze harten gingen tekeer. Het leek wel de basketbal die tegen het betonnen basketbalveld botste. Onze harten gingen dribbelen, net zoals de dribbelaars van de Sint Paulusschool. Wij gingen onder de poort door. En zie daar, in de verte, doemde een witte waas op uit het donker. Precies wat wij verwachtten. Net als in een film. Het studie uur was nog niet voorbij. Snel moesten wij onze schoolspullen pakken en ook snel naar de studie ruimte. Iedereen keek ons aan. Wij keken iedereen aan. Met een glimlach in onze harten. En snel hadden wij onze straf op ons bord gekregen. Maar het deerde ons ook niet. Want het scorebord van de basketbal wedstrijd stond nog vers op onze netvlies. En wij bleven nagenieten...Hopelijk hebben jullie ook genoten na het lezen van dit 'stoute' verhaal.

De 'Chinese muur' van Maria Goretti

Hij was niet 6500 kilometer lang en historisch gezien heeft hij minder waarde dan de echte Chinese Muur. Maar de beklimming ervan was er niet minder om. Zwaar om het alleen te ondernemen. Halsbrekend om het z'n tweeën te doen. Weet je wel, de tien vingers van de handen van je maat of helper vast gestrengeld om als trappetje te dienen. Daar moest je op gaan staan. Alleen om even een glimp van één van je favoriete 'prinsesjes' te kunnen genieten. Als één van toezichthoudende zusters je betrapte, was je mooi de pineut. Een 'sms-je' naar één van de toezichthoudende fraters van Taman Putra kon toen niet. Maar het alarmerende bericht bereikte al ras de plaats van bestemming. Het zweet brak je uit als dat bericht dan over jouw missie ging. Dan had je het ook extra vreselijk warm.

De zon scheen fel. Het middageten had je net achter je kiezen of je koos de weg naar de alom gehate muur. Via een op natuurlijke wijze ontstane loopweggetje in een stuk onbewoond stukje bos in de bloemenstad en het verlengde van dat weggetje dat dwars door de katholieke begraafplaats liep, stevende je af op de toen 'Muur der Muren'. Al ver ervoor brak het zweet je uit. Niet alleen vanwege de gloeiende zon, maar om het bedenken van de tactiek die je moest toepassen om de beklimming tot een succes te brengen. De hersenen knarsten als niet goed geoliede of bijna zwaar verroeste radertjes. De derde reden dat je onder je eigen zweet baadde was de angst om gesnapt te worden. 'Hoe zal deze missie uitpakken' was het enige wat telde op dat moment. En je moest natuurlijk weer op tijd terug zijn op de basis.

Een basiskamp, dat was Taman Putra wel. Want vandaar uit ondernam je echt veel avontuurtjes in de bloemenstad. En wij sliepen ook op echte veldbedden. Een ander gevaar tijdens de missie was dat de klok doortikte. En dat ging behoorlijk snel in onze belevenis. Want als je niet kon verschijnen op het studie uurtje of je kwam te laat, dan was het raadsel wel snel geraden. Niet alleen door de toezichthoudende fraters, maar ook van je internaatgenoten. En als je dan geen succes had gehad tijdens je 'Chinese Muur' missie, dan smaakte de allerzoetste chocola ook bitter in je mond. En heb je je missie wel goed volbracht, had je kunnen genieten van dat schaduwloze glimpje van je favoriete prinsesje of een ander plaatsvervangend prinsesje, dan kon je het niet meer schelen als bijvoorbeeld de aarde niet meer draaide. Of dat de zon niet meer zou kunnen schijnen. Want schijnen, dat konden de jongens van Taman Putra wel. Tot veel verdriet en ergernis van de boys van Siswa Tama. Want ook ik had daar mijn prinsesje...

Majestueuze parade op zondag

Wij - Prinsen van Taman Putra - verheugden ons altijd op de zondagen. Zondag was voor ons de dag van de week. Niet omdat wij naar de kerk moesten en wij moesten wel, maar de momenten daarna. Dat waren heel bijzondere gebeurtenissen. Wij haastten ons heel vroeg in de ochtend. Op weg naar de eerste mis in de kathedraal. Knap van ons dat wij ons in de kerk nog konden concentreren. Maar stiekem hoopten wij toch dat de mis snel voorbij ging. Tijdens de mis zaten alleen maar die andere 'missen' in ons hoofd dwarrelen.

Straks moeten wij paraat staan. In slagorde. En op tijd. Anders missen wij de 'missen'. Na de eerste mis was het tijd voor andere 'missen'. Oftewel de Prinsessen van Maria Goretti. Zij gingen op zondag naar kerk van de Majella stichting aan de 's Gravenstraat. Te voet heen. En te voet terug. In een golvend sliert vol schoonheid. Een non voor en een non achter. Wat een escorte, zeg. Van de Schietbaanlaan via de Prinsessestraat naar de 's Gravenstraat. En natuurlijk passeerden zij 'De Tuin der Prinsen'. Heen en ook terug. Hun terugreis was voor ons van het grootste belang. Maar ook voor hen. En als het moment daar was, keken wij dan ook met veel belangstelling naar elkaar. De blikken glinsterden over en weer. De ogen in de ooghoeken naar alle hoeken spiedend. De glimlachjes klonken als de aanmoedigingen van de vogels in de bomen achter ons. Zo leek het. Ieder had zo zijn of haar favorieten. Ja, ja, wij waren hebberig. Niet genoeg aan één favoriet. En zij waarschijnlijk ook niet. "Zag je die naar mij kijken", zei John voorzichtig. "Nee, zeker niet, ze keek naar mij", brulde Legiman die pal naast hem stond. Maar een vuurgevecht tussen die twee bleef uit.

De zon scheen al vel. En wij maakten ons op voor de parade. De Prinsen van Taman Putra. Net terug van de eerste mis. Soms was het net een wedstrijd. Wie staat het als eerste bij de poort. En wie signaleert als eerste de 'missen'. Ja, ja, dat waren momenten van jewelste. 'Hé, jongens:"Ze komen eraan!", riep er één. Nog even het haar kammen. Wie heeft een spiegeltje bij zich. Ja, wij waren best ijdel. Maar natuurlijk moesten wij goed voor de dag komen. De 'missen' zijn er bijna. Nog een paar majestueuze passen en ze staan voor onze neus. Nee dat is niet waar. Zij liepen ons straal voorbij. Maar zij straalden wel. Wij ook. Wij voelden onze harten tekeergaan. Misschien wel 6.8 op de schaal van Richter. Toen kenden wij het woord tsunami niet. Maar in feite was het een enorme grote golf die ons overspoelde. Stralende gezichten in kleurrijke verpakkingen. Die golf was hevig, maar was ook heel snel voorbij. De non die vooraan het sliert liep bepaalde de tempo. Een tweede golf overspoelde ons. Een golf van verdriet deze keer. De show is over en uit. Even keken wij toch tevreden naar elkaar. En wij keken uit naar naar de volgende zondag.

Op zondag wilden wij de eerste mis en de andere 'missen' niet missen. Maar soms kwam mispoes ook om de hoek kijken... want wij waren dan net even iets te laat. Enne.. ik had een vriendin en die heette Misnem. 'Mis' nummer zes dus. Nem is het cijfer 6 in het Javaans. Maar zij was wel bloedmooi. Misschien was dat een goed teken. Stel je voor dat Misnem 'mis' nummer één zou zijn. Op de schaal van Richter dan, hè. Sorry, ik vertel dit verhaal niet verder. Dit smeuige stuk persoonlijk genot zal men echt moeten missen. Is dat niet misselijk?

 

 
DIASPORA  SURINAME  IMMIGRATIE  TAAL  CULTUUR  THEATER  MUZIEK  LITERATUUR  ARCHIEF
HOME  SECONDHOME  NIEUWS   BASA JAWA   BAHASA INDONESIA   MULTIMEIDA  WEBMASTER   SITEMAP